Harmonium restauratie Simon · nr. 1
Frans 7,5 sp. Petitqueuex Hillard 1920/ verhuist naar 1- IJlst/ 2-Noorwegen
Op deze pagina kunt u de restauratie zien van een uniek houtwormvrij Frans drukwindorgel wat ik in het weekeind van week 3 2020 ben wezen halen in Rieux iets boven Parijs.
Het instrument is inmiddels verkocht en staat via tussenstop IJlst in Noorwegen.
Het instrument is inmiddels verkocht en staat via tussenstop IJlst in Noorwegen.
- Nummer1
- Foto's72
- Verder lezen ↓
- Alle foto's bekijken ↓
Dit drukwind harmonium is gebouwd door Petitqueux Hillard omstreeks 1920. Dus op de dag van schrijven precies honderd jaar oud.
Er is niet erg veel informatie over deze bouwer, ik hoop er meer over te vinden en het op deze pagina te delen.
Wat ik wel vond is dat hij grote drukwindorgels maakte van zeer goede kwaliteit. Dit is wel te zien want op enkele dingen na is alles van massief eikenhout gemaakt.
Het orgel stond in de woning van de grootvader van de huidige bewoonster. Hij heeft het huis laten bouwen en is er in 1925 in gaan wonen.
In die periode heeft hij dit orgel van een vriend overgenomen, die had het ongeveer 5 jaar in zijn bezit en had het nieuw aangeschaft.
Haar grootvader is jarenlang vaste organist geweest van Creil.
Aldus de huidige bewoonster. Nog bedankt voor het hartelijke ontvangst Claire.
De kast was donker gebeitst, of dit de oorspronkelijke kleur is geweest betwijfel ik, daarom heb ik de kast geheel van beitslaag ontdaan, geschuurd en in een lichte lak gezet.
Het orgel weegt ongeveer 160 Kg en heeft de volgende dispositie;
Bas van l. naar r.
Voet
Dis van r, naar l,
Voet
Forte
Forte
Trémolo
Trémolo
Unda Maris
8
Unda Maris
8
Dulciana
16
Alto
16
Dolce
4
Cromhorne
16
Harpe Boliérre
2x8
Harpe Comenne
2x8
Contra Basse
16
Voix Celeste
16
Basson
8
Hautbois
8
Clairon
4
Fifre
4
Bourdon
16
Clarinette
16
Cor Angles
8
Flute
8
Expression
Concert Angelique
2 Kniezwellen voor Forte bas- en Diskant
1 Kniehevel voor Grand Jeu
Er is niet erg veel informatie over deze bouwer, ik hoop er meer over te vinden en het op deze pagina te delen.
Wat ik wel vond is dat hij grote drukwindorgels maakte van zeer goede kwaliteit. Dit is wel te zien want op enkele dingen na is alles van massief eikenhout gemaakt.
Het orgel stond in de woning van de grootvader van de huidige bewoonster. Hij heeft het huis laten bouwen en is er in 1925 in gaan wonen.
In die periode heeft hij dit orgel van een vriend overgenomen, die had het ongeveer 5 jaar in zijn bezit en had het nieuw aangeschaft.
Haar grootvader is jarenlang vaste organist geweest van Creil.
Aldus de huidige bewoonster. Nog bedankt voor het hartelijke ontvangst Claire.
De kast was donker gebeitst, of dit de oorspronkelijke kleur is geweest betwijfel ik, daarom heb ik de kast geheel van beitslaag ontdaan, geschuurd en in een lichte lak gezet.
Het orgel weegt ongeveer 160 Kg en heeft de volgende dispositie;
Bas van l. naar r.
Voet
Dis van r, naar l,
Voet
Forte
Forte
Trémolo
Trémolo
Unda Maris
8
Unda Maris
8
Dulciana
16
Alto
16
Dolce
4
Cromhorne
16
Harpe Boliérre
2x8
Harpe Comenne
2x8
Contra Basse
16
Voix Celeste
16
Basson
8
Hautbois
8
Clairon
4
Fifre
4
Bourdon
16
Clarinette
16
Cor Angles
8
Flute
8
Expression
Concert Angelique
2 Kniezwellen voor Forte bas- en Diskant
1 Kniehevel voor Grand Jeu
Foto's van de restauratie
Klik op een foto om hem groot te bekijken. Met de pijltjestoetsen bladert u verder.
-
- Foto boven voor de restauratie.
Foto onder na de restauratie. -
-
-
-
-
-
-
-
-
- Foto boven, de harp dubbelkoor in de baskant en onder de harp dubbelkoor met 2 smalle tongen op 1 opening. De opening is in twee delen opgesplitst. Zie foto rechts hieronder. We hebben het dus in principe over een 7½ spel drukwind orgel.
-
-
-
- Foto boven, de Bourdon 16'
-
-
-
-
-
-
-
-
- Foto links, de Bourdon 16'
-
-
- Na demontage heb ik goede moed. Het ziet er allemaal erg goed uit. Tot nu toe geen jaartal kunnen ontdekken. Wel gezien dat op de meeste onderdelen met potlood staat geschreven; No.2 7½ Petitqueux Hillard zag dit met dubbelkoor dus ook als extra spel.
Zie onderstaandefoto. -
-
-
-
-
-
- Links de oude balg, waarschijnlijk ooit gerestaureerd maar niet op de juiste wijze. Hij is geheel bekleed met balgdoek zoals bij een zuigwind harmonium.
We gaan hem restaureren zoals het hoort te zijn.
(Update; er zijn geen sporen ontdekt van een eerdere restauratie dus is het heel goed mogelijk dat er in die tijd (WO1) schaarste was aan leer.)
Met oprechte dank aan Arie Schüller die me zeer veel informatie heeft gegeven en ook aan de juiste materialen helpt, en meekijkt- denkt met me.
Zie onderstaande foto's en commentaar. -
-
- Door de druk van de veren is het bovenste blad behoorlijk krom getrokken, deze moet dus echt vervangen worden. Als het even kan wil ik alle originele materialen in stand houden.
V -
-
- Het linnen snijden voor de versteviging.
V - De nieuwe spanen voor de magazijnbalg.
V -
-
- Nieuwe positie van de veren bepalen n.a.v. oude balg.
V - Op breedte van 45cm het hout 2 cm kromgedrukt door de veren. Vernieuwen was de enige optie.
V -
-
- Ook een leuke uitdaging om deze luchtdichte verbinding van geitenleer te maken. Forte stangen van de kniezwellen.
V -
-
- Geitenleer aanbrengen. V
- Zwikkels aanbrengen. V
-
-
- Het eerste resultaat, een absoluut luchtdichte balg. V
-
- Veren op de originele plaats herplaatst maar dat gaat overnieuw. Maar dat heb ik herzien, ze waren met de "Franse slag" aangebracht. Vooraan 7cm uit het midden. V
-
- Nieuwe windtunnel en alles weer winddicht aan elkaar V
- Magazijnbalg met blauw papier beplakt. V
-
-
- Het prille begin. Mooi werk hoor.
Alleen de spanen zijn nieuw, voor de rest was het houtwerk nog in perfecte staat. -
- De spanen gezien door de opening waar straks het paneel met de lucht inlaat gaten op komt.
-
- De twee zijkanten zijn gescheurd. Met grote druk van lijmklemmen en houtlijm in de juiste positie hersteld. Hierna schuren en behandelen.
-
-
-
-
- De grote vlakken buiten met de bandschuurmachine gedaan, in de harde wind, denk je schoon te blijven. Helaas had ik op alle fronten waar ik ging staan de wind tegen. Geen foto jammer genoeg.
-
-
- We kunnen opbouwen. De kast is grof geschuurd, het fijn naschuren doe ik met de hand en dan kan de eerste waslaag er op.
-
- Eerste probeersel om de tekst weer op de messing plaatjes te krijgen.
-
-
- Het eerste resultaat. Valt niet mee om de oude kleur uit de nerven te krijgen. Messing opgepoets.
-
-
- Nieuw vilt rond de registerstokken, Intensief werkje maar dat lopen ze ook weer soepel.
-
-
-
-
- Oude situatie trappers.
- Nieuwe situatie trappers. Met dank aan Brent den Hartigh
voor het maken van de nieuwe messing onderdelen. -
-
-
- Bankje wat bij het orgel zat toch maar opgeknapt, het is waarschijnlijk niet het originele maar omdat het ook eiken is was het wel goed het te behouden. Nog even een lakje er op.
- Het opnieuw beleren van de ventielen.
-
-
- Scheur in het hout zorgt voor overspraak. Hersteld.
- Vilt verwijderd van de drukstiften. Nieuw aangebracht.
-
-
- Vilt vernieuwd het klavier.
- Ivoren toetsen schoongemaakt en de zwarte toetsen in de politoerwas.
-
-
-
Originele pagina: bekijk op orgelsitesimon.nl